Chất lượng điện năng : 01 Giới thiệu

Trong thời gian sắp tới, Phương Lai EStore sẽ xúc tiến thương mại một số sản phẩm liên quan đến vấn đề chất lượng điện năng bao gồm các giải pháp về triệt xung nhiễu, cắt, lọc sét… Đây là một trong những vấn đề mới trong lĩnh vực năng lượng điện. Vì vậy, để quý khách hàng hiểu phần nào tiêu chí của các sản phẩm này, Phương Lai EStore sẽ giới thiệu một số bài viết nhỏ về vấn đề chất lượng điện năng (Power Quality).

Chất lượng điện năng là gì? Đây là một câu hỏi khó, ngay cả những người chuyên sâu về vấn đề này cũng khó mà có thể trả lời một cách đầy đủ cho bạn được. Hầu hết đều trả lời 1 cách chung chung là điện áp và tần số. Đây là một câu trả lời đúng, nhưng nếu suy diễn chi tiết ra nó lại bao gồm rất nhiều khía cạnh, chỉ có thao tác phân biệt các khía cạnh đó thôi đã đủ làm cho chúng ta “nhức cái đầu lâu”

Có lẽ chúng ta đã khá nóng lòng muốn biết chất lượng điện năng là gì rồi. Nhưng mình nghĩ chúng ta chưa nóng vội làm gì. Có lẽ các bạn không lạ gì câu nói “nhu cầu của con người ngày càng tăng, khi xưa chỉ cần ăn no, mặc ấm thì bây giờ là ăn ngon mặc đẹp và tương lai phải là ăn sung mặc sướng”. Chất lượng điện năng cũng tùy thuộc vào thực tế thiết bị sử dụng mà có những tiêu chuẩn cụ thể. Vì dụ lúc xưa và ngay trong thời gian thiếu điện trầm trọng này (thời điểm đầu tháng 07 năm 2010), đối với một số người, chất lượng điện năng đơn thuần chỉ là : cúp điện ít 1 chút, điện áp lúc có thì đủ sáng cái đèn huỳnh quang là được. Nhưng nếu trong thời điểm đầy đủ điện năng thì yêu cầu về chất lượng điện năng có thể nâng lên thành “không được phép cúp điện, không được cấp điện quá áp, thiếu áp quá 5%”… Định nghĩa về chất lượng điện năng thực sự nó cũng có ý hao hao như vậy. Chất lượng điện năng được định nghĩa theo tiêu chuẩn IEEE 1159-1995, phần 3.1.47, trang 5 như sau : The concept of powering and grounding sensitive equipment in a manner that is suitable for the operation of that equipment. Xin được tạm dịch là : khái niệm về việc cấp nguồn và nối đất thiết bị nhạy cảm theo cách phù hợp vận hành thiết bị đó

Mình sẽ liệt kê các tác hại nếu chất lượng điện năng không đảm bảo

• Đo đếm không chính xác
• Relay bảo vệ tác động sai hoặc bị lỗi
• Gây cúp điện, hư hỏng thiết bị
• Làm tăng chi phí
• Gây nhiễu điện từ và tiếng ồn

Đó là một ít từ sách vở, còn thực tế, chất lượng điện năng thể hiện trong một số hiện tượng như sau:

• Cáp điện nóng bất thường dù dòng điện đo được không vượt giới hạn
• Thiết bị báo cháy báo cháy giả
• Biến tần hoạt động sai, phải reset và cài đặt lại
• Tụ điện bị hư dù điện áp đo được không quá ngưỡng
• Máy vi tính, PLC bị treo

Tiếp theo ta quay lại nhận định ban đầu : chất lượng điện năng thực sự chỉ liên quan đến điện áp và tần số. Vậy điện áp dạng nào được xem là lý tưởng nhất? Câu trả lời là điện áp dạng hình sin