Máy Biến Áp

Đa số chúng ta thấy hiện nay trên thị trường có 2 loại biến áp đó là biến áp tự ngẫu và biến áp cách ly. Vậy hai loại biến áp này khác nhau như thế nào trong việc áp dụng nó trong công việc của bạn. Hãy cùng dienhathe.com hôm nay tìm hiểu vấn đề này nhé!

Mỗi loại máy biến áp đều có cấu tạo và đặc trưng riêng, được sử dụng cho những mục đích khác nhau. Chúng ta thường sử dụng máy biến áp để đổi nguồn cho các thiết bị điện nhập khẩu tại các nước sử dụng điện áp khác Việt Nam như Nhật Bản, Đài Loan, Hoa Kỳ… Máy biến áp bao gồm cả biến áp 3 pha và biến áp 1 pha (thường được gọi là đổi nguồn).

I. Biến áp cách ly

Biến áp cách ly là loại biến áp có cuộn dây sơ cấp và (các) cuộn dây thứ cấp chỉ ghép với nhau bằng từ, không ghép bằng điện, nên cách biệt và độc lập nhau về điện ( các cuộn sơ cấp và cuộn thứ cấp rời nhau).

Trong biến áp cách ly, điện áp xoay chiều sơ cấp đi vào cuộn sơ cấp và sinh ra từ trường biến thiên. Theo định luật cảm ứng điện từ Faraday, sẽ xuất hiện một sức điện động cảm ứng ở các cuộn thứ cấp. Tùy vào sự chênh lệch số vòng dây giữa cuộn sơ cấp và các cuộn thứ cấp mà có tương quan điện áp khác nhau, có thể tăng thế hay hạ thế (so với điện áp sơ cấp).

Đặc điểm của biến áp cách ly

Bất kỳ điểm nào trên cuộn thứ cấp (cuộn hạ áp) đều có hiệu điện thế bằng 0 so với mặt đất, nên ta không bị điện giật khi chạm người vào hạ áp hay vỏ thiết bị.

Cuộn dây sơ cấp và (các) cuộn dây thứ cấp có các đường đặc tính Volt-ampère khác nhau.

Hiệu quả truyền công (truyền năng lượng hay thông tin) giữa cuộn dây sơ cấp và các cuộn dây thứ cấp do độ hỗ cảm quyết định.

II. Biến áp tự ngẫu

Biến áp tự ngẫu là máy biến áp có cuộn sơ cấp và thứ cấp có liên quan về điện , không có tính năng chống giật.

Đặc điểm của biến áp tự ngẫu

Máy biến áp tự ngẫu làm nhiệm vụ biến đổi điện áp. Có 2 loại máy biến áp: Máy biến áp tăng áp và máy biến áp hạ áp. Nguyên lý làm việc của máy biến áp tự ngẫu dựa trên cơ sở hiện tượng cảm ứng điện từ.

Máy biến áp là thiết bị điện thực hiện truyền đưa năng lượng hoặc tín hiệu điện xoay chiều giữa các mạch điện thông qua cảm ứng điện từ.

Máy biến áp gồm có một cuộn dây sơ cấp và một hay nhiều cuộn dây thứ cấp liên kết qua trường điện từ. Khi đưa dòng điện với điện áp xác định vào cuộn sơ cấp, sẽ tạo ra trường điện từ. Máy biến thế hoạt động tuân theo 2 hiện tượng vật lí:

Dòng điện được tạo ra trong cuộn dây sơ cấp khi nối với hiệu điện thế sơ cấp, và 1 từ trường biến thiên trong lõi sắt. Từ trường biến thiên này tạo ra trong mạch điện thứ cấp 1 hiệu điện thế thứ cấp. Như vậy hiệu điện thế sơ cấp có thể thay đổi được hiệu điện thế thứ cấp thông qua từ trường. Sự biến đổi này có thể được điều chỉnh qua số vòng quấn trên lõi sắt.

Kết luận

Máy biến áp cách ly và máy biến áp tự ngẫu có cùng công suất, điện áp vào – ra như nhau…

Ngoài tính năng chống giật, biến áp cách ly có ưu điểm hơn biến áp tự ngẫu về tần số chuẩn, dòng điện ít nhiễu…

Trên thực tế, biến áp cách ly chỉ dùng cho các thiết bị có yêu cầu cao về điện áp cấp như thiết bị y tế, thí nghiệm, thiết bị âm thanh…nên không phổ thông, ít được lựa chọn như máy biến áp tự ngẫu.

Qua bài viết trên hi vọng rằng bạn đã có thể phân biệt được sự khác nhau giữa biến áp tự ngẫu và biến áp cách ly. Từ đó có thể lựa chọn áp dụng nó vào công việc của bạn sao cho hợp lý. Theo dõi chuyên mục của dienhathe.com để thường xuyên cập nhật những tin tức bổ ích các bạn nhé!

Việc chọn lựa một sản phẩm đã khó thì khi sử dụng việc đảm bảo thiết bị hoạt động lâu dài ổn định lại càng khó hơn. Vì vậy mà chúng ta thường có câu của bền tại người, đối với máy ổn áp việc tăng tuổi thọ cho thiết bị này khi sử dụng là điều không quá khó, bạn có thể dễ dàng thực hiện chúng mà không tốn quá nhiều công sức. Dưới đây là một số mẹo mà chúng tôi đã tổng hợp được.

Mẹo tăng tuổi thọ cho máy ổn áp

Đặt ổn áp chỗ thoáng mát

Vì ổn áp là một thiết bị được sử dụng thường xuyên nên hiện tượng sinh nhiệt trong một thời gian hoạt động liên tục là không khỏi tránh khỏi. Tuy có các khe hỡ tản nhiệt của vỏ ổn áp nhưng nếu các bạn đặt nó vào một nơi chật hẹp, bít bùng thì các khe hở sẽ không phát huy tác dụng nhiều.

Cách tốt nhất là bạn nện đặt ổn áp lên giá đỡ hay một vật dụng nào đó như ghế, bàn, có bề mặt phẳng và đảm bảo rằng có khoảng cách hở so với bề mặt tiếp xúc. Như thế sẽ có không khí sẽ thông qua các khe hở của ổn áp và giúp ổn áp chúng ta mát mẻ hơn và tránh hỏng hóc hơn. Bạn có thể tham khảo lí do vì sao nên sử dụng ổn áp để biết thêm chi tiết.

Không để gần hóa chất lỏng

Đây là một trong các biện pháp cần né tránh, vì ổn áp được cấu tạo từ các vi mạch điện tử nên chỉ cần 1 ít nước uống hay hóa chất lỏng lọt vào thì có thể sẽ gây hiện tượng đoản mạch làm hư hại đến ổn áp. Thậm chí ảnh hưởng đến hệ thống điện khi ổn áp bị hỏng.

Vệ sinh nếu có bụi bẩn bám nhiều

Trong một thời gian dài hoạt động thì hiện tượng bám bụi sẽ khó tránh khỏi . Nếu bụi bám quá dày đặc hay vật thể nào đó lọt vào bên trong thì sẽ ảnh hưởng đến các cơ quay bên trong và sẽ làm giảm hiệu năng cũng như độ chính xác của máy.

Bạn nên tháo lớp vỏ bên ngoài. Chú ý không tháo rời các bộ phận. Sau đó dùng bình xịt hay máy nén khí thổi mạnh vào các chỗ bám bụi. Sau đó gắn vỏ lại như bình thường.

Ưu điểm của ổn áp

  1. Ổn áp là thiết bị không thể thiếu trong gia đình.Nó không những giúp ổn định điện áp 220v.Mà còn giúp bảo vệ các thiết bị điện trong nhà khỏi các nguyên nhân chập cháy không đáng có.
  2. Ổn áp có khả năng bảo vệ quá áp: Điện áp trên 250V sẽ ngắt điện áp ra
  3. Ổn áp có thể bảo vệ quá tải

Nhược điểm của ổn áp

  1. Nếu bạn chọn công suất của ổn áp nhỏ hơn tổng phụ tải trong gia đình nó sẽ nhẩy át liên tục.Rất mất thời gian với việc bật đi bật lại attomat của máy.
  2. Hệ thống điện trong gia đình chưa đồng bộ với ổn áp.

Việc áp dụng những mẹo hay để sử dụng cho các thiết bị trong nhà của bạn là điều cần thiết nếu muốn sử dụng chúng lâu dài. Với những mẹo trên hi vọng rằng bạn có thể tự mình bảo quản máy ổn áp cho nhà của mình mà không tốn quá nhiều thời gian và công sức trong quá trình sử dụng.

Nếu bạn đã lắp đặt máy biến áp cho mình thì việc kiểm tra duy trì máy hoạt động luôn ổn định là điều mà khá nhiều người quan tâm vì thiết bị này có giá thành cũng không phải là rẻ. Nắm bắt được tình hình đó hôm nay chúng tôi xin đưa ra cho các bạn những cách dễ áp dụng có thể tự mình thực hiện hằng ngày để giúp bảo quản thiết bị này một cách tốt nhất.

Theo dõi và khống chế nhiệt độ máy biến áp

Nhiệt độ cho phép cao nhất của máy biến áp là 1050C.

Nguyên nhân nhiệt độ máy biến áp tăng cao là do:

  • Máy biến áp bị quá tải.
  • Tiếp xúc của các phần tử mang điện kém.
  • Điều kiện làm mát không tốt.
  • Một số lá thép trong lõi thép bị chập.
  • Chạm chập một vài vòng dây.

Nhiệt độ tăng cao sẽ làm cho cách điện của máy biến áp nhanh chóng bị hóa già, tuổi thọ của máy biến áp bị giảm đi. Mời bạn xem qua bài viết so sánh khác nhau giữa biến áp tự ngẫu và biến áp cách ly để biết thêm về thiết bị này.

Theo dõi và khống chế tình trạng phụ tải máy biến áp

  • Khi vận hành quá tải thì dòng điện tăng lên.
  • Khi vận hành lệch pha cũng gây ra tạo ra phụ tải 3 pha không đối xứng, không cân bằng dẫn đến nhiệt độ tăng.
  • Dòng điện tăng lên tạo ra nội lực tác dụng trên các vòng dây tăng lên làm dãn cách điện cuộn dây, gây nứt vỡ cách điện của các vòng dây.
  • Máy biến áp bị quá tải cộng thêm việc làm mát không tốt là nguyên nhân làm tăng nhiệt độ của máy biến áp.

Theo dõi và khống chế tình trạng điện áp máy biến áp

Điện áp là một chỉ tiêu quan trọng của hệ thống điện. Cần phải giữ cho điện áp luôn bằng điện áp định mức.

  • Lõi thép bị bão hòa sinh ra từ thông có dạng hình thang (đường cong bằng đầu). Từ thông này được phân thành hai: từ thông hình sin bậc 1 có tần số 50Hz, bậc 3 có tần số 150Hz. Hai từ thông bậc 1 và bậc 3 cảm ứng trong cuộn dây hai sức điện động E bậc 1 và E bậc 3.
    Tổng của hai sức điện động này là e = e1 = e3 có dạng nhọn đầu gây ra quá điện áp nguy hiểm cho cách điện máy biến áp.
  • Tình trạng quá điện áp thường xuyên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ của cách điện máy biến áp.
  • Nếu điện áp tăng cao 5% so với định mức tuổi thọ giảm đi 1/2.
  • Nếu điện áp tăng 10% so với định mức thì tuổi thọ giảm đi 3 lần.
  • Đối với máy biến áp không bị ảnh hưởng gì.
  • Hệ thống điện tự dùng trong trạm biến áp chịu ảnh hưởng xấu cụ thể là nếu điện áp thấp hơn 5% điện áp định mức thì:
  • Đối với đèn chiếu sáng: Quang thông giảm đi 18%. Thiếu ánh sáng dễ gây ra đọc thông số sai, có thể làm cho người vận hành thao tác nhầm.
  • Đối với động cơ điện quạt gió: Mômen quay trên cánh quạt giảm đi 10%. Động cơ bị phát nóng, tuổi thọ của động cơ giảm đi.

Theo dõi và đảm bảo tốt hệ thống làm mát máy biến áp

Các máy biến áp lớn điện áp cao thường áp dụng phương pháp làm mát bằng dầu biến áp kết hợp với quạt gió thổi không khí ngoài vỏ máy biến áp.

Quạt gió chỉ cho phép ngừng hoạt động khi phụ tải của máy biến áp 60% đến 80% dung lượng định mức hoặc nhiệt độ lớp dầu trên cùng dưới quy định cho phép trong quy trình hoặc theo hướng dẫn của nhà chế tạo. Chế độ khởi động hệ thống quạt gió được thực hiện tự động hoặc dùng nút nhấn điều khiển xa bằng điện. Trong vận hành phải thường xuyên kiểm tra các tay gạt “van cánh bướm” đang đóng hay mở, các van cánh bướm đặt ở vị trí trên và dưới cánh tản nhiệt nơi tiếp giáp giữa cánh tản nhiệt và thùng dầu chính. Nếu van không mở, việc lưu thông tuần hoàn của dầu trong cánh tản nhiệt và thùng dầu chính sẽ bị ngừng, khả năng làm mát của dầu bị suy giảm đi.

Theo dõi và duy trì tốt điện trở cách điện của máy biến áp

Thông thường điện trở cách điện của máy biến áp bị suy giảm theo thời gian sử dụng, sự sai khác này được xác định qua thí nghiệm định kỳ. Phải so sánh kết quả đo điện trở cách điện qua thí nghiệm định kỳ với tiêu chuẩn kỹ thuật, các số liệu thí nghiệm xuất xưởng hoặc thí nghiệm lắp đặt để đánh giá chất lượng cách điện của máy biến áp. Thông thường R (điện trở cách điện) của máy biến áp được đo bằng mêgômmét 2500V.

Khi đo R phải đo cả hai trị số R15″ và R60″ để tính “hệ số k hấp thụ”. Hệ số hấp thụ Kht cho ta biết cuộn dây cuộn có bị nhiễm ẩm không.

Kht = R60″/R15″

Trong đó:

  • Kht là hấp thụ.
  • R60″ là điện trở đo được bằng mêgômmét sau 60″.
  • R15″ là điện trở đo được bằng mêgômmét sau 15″.

Kht

Kht ≈ 1 cuộn dây đã bị nhiễm ẩm nặng cần phải sấy.

Kht > 1,3 cuộn dây cách điện tốt.

Kht > 2 cuộn dây cách điện rất tốt.

Trên đây là những cách để bạn có thể kiểm tra duy trì máy biến áp của mình hoạt động một cách ổn định và lâu dài. Tuân thủ theo hướng dẫn của nhà chế tạo, theo quy trình vận hành theo hướng dẫn sử dụng cũng là một cách nữa giúp thiết bị hoạt động được bền bỉ dài lâu.