Thiết Bị Đóng Cắt

Thiết bị đóng cắt điện được sử dụng để đóng, ngắt và bảo vệ mạch điện trước các tình trạng như quá tải, ngắn mạch hoặc dòng rò tùy theo chức năng của từng thiết bị. Tuy nhiên, một thiết bị có dòng định mức phù hợp chưa đồng nghĩa với việc toàn bộ hệ thống đã được bảo vệ đúng.

Khi lựa chọn thiết bị điện ABB, thiết bị điện LS, thiết bị điện Mitsubishi hoặc các thương hiệu khác, cần đối chiếu đồng thời dòng tải, dòng định mức, khả năng cắt ngắn mạch, đặc tính bảo vệ, số cực, điện áp và phương thức lắp đặt.

Bài viết này tập trung vào cách phân biệt MCB, MCCB, RCD/RCCB và những thông số cần kiểm tra trước khi lựa chọn thiết bị đóng cắt cho hệ thống điện dân dụng và công nghiệp.

Quick Review

  • MCB: thường được sử dụng để bảo vệ các mạch điện có dòng định mức nhỏ và vừa trước quá tải, ngắn mạch.
  • MCCB: có dải dòng điện và khả năng cắt rộng hơn, phù hợp với nhiều mạch động lực và hệ thống điện công nghiệp.
  • RCD/RCCB: phát hiện dòng điện dư hoặc dòng rò và ngắt mạch theo đặc tính của thiết bị.
  • MCB, MCCB và RCD có chức năng khác nhau: không nên thay thế lẫn nhau nếu chưa kiểm tra yêu cầu bảo vệ của mạch.
  • ABB, LS và Mitsubishi đều có các dòng thiết bị đóng cắt hạ thế với nhiều cấu hình khác nhau; cần chọn theo mã sản phẩm và thông số kỹ thuật cụ thể.
  • Công thức kiểm tra quan trọng trong lựa chọn bảo vệ quá dòng là IB ≤ In ≤ Iz và khả năng cắt của thiết bị phải phù hợp với dòng ngắn mạch dự kiến tại điểm lắp đặt.
Nội dung được thực hiện bởi: Điện Hạ Thế
Nội dung chuyên ngành thiết bị điện công nghiệp, đầu cos, vật tư đấu nối và tự động hóa. Xem hồ sơ →

Thiết Bị Đóng Cắt Điện Có Chức Năng Gì?

Trong một hệ thống điện, thiết bị đóng cắt nằm giữa nguồn điện, dây dẫn và phụ tải. Khi vận hành bình thường, thiết bị cho phép dòng điện đi qua. Khi xuất hiện điều kiện sự cố phù hợp với đặc tính bảo vệ, thiết bị sẽ tác động để ngắt mạch. Các thiết bị thường gặp gồm MCB, MCCB, ACB, RCCB, RCBO và RCD. Mỗi loại có cấu tạo, phạm vi dòng điện và chức năng bảo vệ khác nhau.

Trong hệ thống điện công nghiệp, thiết bị đóng cắt còn có thể kết hợp với phụ kiện như tiếp điểm phụ, cuộn đóng, cuộn cắt, bộ bảo vệ điện tử, cơ cấu điều khiển và các thiết bị giám sát tùy dòng sản phẩm.

MCB Và MCCB Khác Nhau Ở Điểm Nào?

MCB và MCCB đều là thiết bị bảo vệ mạch điện trước các tình trạng quá tải và ngắn mạch theo đặc tính của từng dòng sản phẩm. Tuy nhiên, chúng khác nhau về cấu trúc, dải dòng điện, khả năng cắt, phụ kiện và phạm vi ứng dụng.

MCB – Miniature Circuit Breaker

MCB thường được sử dụng cho các mạch điện có dòng tải tương đối nhỏ, chẳng hạn mạch chiếu sáng, ổ cắm, điều khiển hoặc các nhánh cấp nguồn nhỏ. Khi lựa chọn MCB, cần kiểm tra ít nhất:

  • Dòng điện định mức In.
  • Số cực.
  • Điện áp định mức.
  • Đặc tính tác động.
  • Khả năng cắt ngắn mạch.
  • Tiêu chuẩn áp dụng.

Ví dụ, dòng ABB S200 là một nhóm MCB của ABB dành cho các ứng dụng dân dụng, thương mại và công nghiệp, với nhiều cấu hình và phụ kiện khác nhau.

MCCB – Molded Case Circuit Breaker

MCCB thường được lựa chọn cho các mạch có dòng điện lớn hơn MCB hoặc những hệ thống cần nhiều tùy chọn điều chỉnh và phụ kiện bảo vệ. Khả năng cấu hình của MCCB phụ thuộc vào từng dòng sản phẩm. Có loại sử dụng bộ bảo vệ nhiệt-từ, có loại sử dụng bộ bảo vệ điện tử và có thể hỗ trợ nhiều chức năng bảo vệ khác nhau.

ABB hiện cung cấp các dòng MCCB như Formula và Tmax, trong khi LS ELECTRIC có các dòng Susol MCCB và Metasol MCCB.

 

Thiết Bị Điện ABB, LS Và Mitsubishi Có Những Dòng Đóng Cắt Nào?

Nếu đang tìm kiếm thiết bị điện ABB, thiết bị điện LS hoặc thiết bị điện Mitsubishi, nên bắt đầu từ loại thiết bị cần sử dụng thay vì chỉ tìm theo thương hiệu.

Thiết bị đóng cắt ABB

Danh mục thiết bị đóng cắt hạ thế ABB gồm MCB, MCCB và ACB. Một số dòng tiêu biểu gồm S200, Tmax XT, Tmax T và Emax. ABB hiện công bố Emax 2 với vai trò ACB hạ thế và các dòng Tmax cho MCCB. Phạm vi dòng điện cụ thể phụ thuộc từng dòng và cấu hình sản phẩm.

 

Thiết bị đóng cắt LS ELECTRIC

LS ELECTRIC có danh mục thiết bị đóng cắt hạ thế gồm Metasol/Susol ACB, Susol MCCB, Metasol MCCB/ELCB và MCB/RCD. Hệ thống Product Finder của LS cho phép tra cứu theo dòng định mức, số cực, khả năng cắt và các thông số cấu hình khác.

Điều này đặc biệt hữu ích khi lập BOM hoặc thay thế thiết bị, vì chỉ ghi “MCCB LS” chưa đủ để xác định chính xác mã cần mua.

Thiết bị đóng cắt Mitsubishi Electric

Mitsubishi Electric cũng có nhóm thiết bị đóng cắt hạ thế với nhiều cấu hình phục vụ các hệ thống điện và máy móc. Trang sản phẩm chính thức của Mitsubishi Electric hiện liệt kê nhóm Low-voltage Circuit Breakers, cùng các nhóm contactor, motor starter và thiết bị quản lý điện năng. Với MCB Mitsubishi hoặc MCCB Mitsubishi, cần tra đúng series, dòng định mức, khả năng cắt và cấu hình cực trước khi thay thế.

Công Thức Chọn MCB, MCCB Theo Dòng Tải

Một trong những nguyên tắc quan trọng khi lựa chọn thiết bị bảo vệ quá dòng là kiểm tra quan hệ giữa dòng tải, dòng định mức của thiết bị bảo vệ và khả năng chịu dòng của dây dẫn.

IB ≤ In ≤ Iz

  • IB: dòng điện thiết kế hoặc dòng tải tính toán của mạch.
  • In: dòng điện định mức của thiết bị bảo vệ.
  • Iz: dòng điện cho phép của dây dẫn trong điều kiện lắp đặt xác định.

Ví dụ, nếu dòng tải thiết kế là 13A thì không thể chỉ nhìn vào con số 16A của MCB rồi kết luận thiết bị phù hợp. Cần kiểm tra khả năng chịu dòng của dây dẫn, điều kiện lắp đặt, nhiệt độ, số lượng dây đi chung và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tải dòng.

 

Khả Năng Cắt Ngắn Mạch Quan Trọng Không Kém Dòng Định Mức

Một lỗi thường gặp khi lựa chọn MCB hoặc MCCB là chỉ quan tâm đến dòng định mức mà bỏ qua khả năng cắt ngắn mạch. Tại vị trí lắp đặt, dòng ngắn mạch dự kiến phải được xác định hoặc tính toán theo hệ thống. Khả năng cắt của thiết bị phải đáp ứng yêu cầu tại điểm đó theo tiêu chuẩn và tài liệu kỹ thuật của thiết bị.

Có thể biểu diễn yêu cầu kiểm tra theo dạng:

Icu/Icn hoặc khả năng cắt của thiết bị ≥ dòng ngắn mạch dự kiến tại điểm lắp đặt

Thông số cụ thể cần lấy trực tiếp từ datasheet hoặc catalog của từng model. Không nên mặc định mọi MCB 16A hoặc MCCB 100A đều có cùng khả năng cắt.

ABB, LS ELECTRIC và Mitsubishi Electric đều có các dòng circuit breaker với nhiều mức khả năng cắt và cấu hình khác nhau, vì vậy mã sản phẩm cụ thể luôn cần được kiểm tra trước khi đặt hàng.

RCD, RCCB Và RCBO Có Giống MCB Không?

RCD là nhóm thiết bị bảo vệ dựa trên việc phát hiện dòng điện dư hoặc dòng rò. RCCB là một dạng thiết bị bảo vệ dòng dư, trong khi RCBO kết hợp chức năng bảo vệ dòng dư với bảo vệ quá dòng trong một thiết bị theo cấu hình sản phẩm. Điểm cần nhớ là không phải thiết bị bảo vệ dòng rò nào cũng có chức năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch.

RCCB

RCCB được sử dụng để phát hiện dòng điện dư và ngắt mạch khi dòng dư đạt điều kiện tác động của thiết bị. Nếu cần bảo vệ quá tải và ngắn mạch, mạch phải có thiết bị bảo vệ quá dòng phù hợp hoặc sử dụng cấu hình thiết bị có tích hợp chức năng này.

RCBO

RCBO kết hợp bảo vệ dòng dư với chức năng bảo vệ quá dòng theo cấu hình của thiết bị. Khi thiết kế tủ điện, RCBO có thể giúp tích hợp hai chức năng bảo vệ trên cùng một nhánh, nhưng vẫn phải lựa chọn đúng dòng định mức, dòng dư tác động, khả năng cắt và số cực.

Kiểm Tra RCD/RCCB Bằng Nút TEST

RCD/RCCB thường có nút TEST để kiểm tra chức năng tác động của thiết bị. Khi nhấn nút TEST theo hướng dẫn của nhà sản xuất, thiết bị tạo điều kiện kiểm tra để mô phỏng dòng dư và phải thực hiện thao tác ngắt mạch theo thiết kế. Việc kiểm tra cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất và quy trình an toàn điện của công trình. Không nên tự ý tháo thiết bị hoặc can thiệp vào phần mang điện chỉ để kiểm tra.

Tần suất kiểm tra không nên áp dụng một con số giống nhau cho mọi hệ thống. Cần căn cứ hướng dẫn của nhà sản xuất, tiêu chuẩn áp dụng và quy trình bảo trì của công trình.

Những Lỗi Thường Gặp Khi Sử Dụng Thiết Bị Đóng Cắt

  • Chọn MCB hoặc MCCB chỉ dựa vào dòng định mức.
  • Không kiểm tra khả năng cắt ngắn mạch.
  • Chọn thiết bị có dòng định mức lớn hơn khả năng chịu dòng của dây dẫn.
  • Nhầm RCCB với thiết bị bảo vệ quá tải và ngắn mạch.
  • Thay thiết bị khác model mà không kiểm tra kích thước, sơ đồ đấu nối và đặc tính bảo vệ.
  • Sử dụng thiết bị không đúng điện áp hoặc số cực.
  • Không kiểm tra tình trạng đầu nối và độ siết terminal.
  • Không thực hiện kiểm tra định kỳ theo yêu cầu của thiết bị và hệ thống.

Quy Trình Kiểm Tra Trước Khi Thay MCB Hoặc MCCB

Trước khi thay một thiết bị đóng cắt, cần xác định rõ thiết bị đang bảo vệ mạch nào và thông số của thiết bị hiện tại.

  • Kiểm tra điện áp hệ thống.
  • Kiểm tra số cực.
  • Ghi lại dòng định mức.
  • Kiểm tra khả năng cắt.
  • Kiểm tra loại bộ bảo vệ.
  • Kiểm tra kích thước và phương thức lắp đặt.
  • Kiểm tra dây dẫn phía nguồn và phía tải.
  • Đối chiếu catalog của model thay thế.

Đối với thiết bị điện ABB, LS và Mitsubishi, việc xác định chính xác series và mã sản phẩm sẽ giúp tránh trường hợp thiết bị mới có cùng dòng định mức nhưng khác kích thước, phụ kiện hoặc đặc tính bảo vệ.

 

Điện Hạ Thế Cung Cấp Thiết Bị Đóng Cắt ABB, LS, Mitsubishi

Điện Hạ Thế cung cấp các nhóm thiết bị điện hạ thế phục vụ tủ điện, hệ thống phân phối điện và máy móc công nghiệp, trong đó có các sản phẩm của ABB, LS ELECTRIC và Mitsubishi Electric. Nhóm sản phẩm có thể tra cứu gồm MCB, MCCB, ACB, RCCB, RCBO, contactor, relay nhiệt và các thiết bị liên quan tùy thương hiệu.

Khi yêu cầu báo giá, khách hàng nên gửi mã sản phẩm hoặc thông tin gồm dòng định mức, số cực, điện áp, khả năng cắt và chức năng cần sử dụng. Với thiết bị thay thế, hình ảnh tem model của thiết bị cũ sẽ giúp xác định sản phẩm nhanh hơn.

Liên hệ Ms Nhung – 0907 764 966 để tra cứu thiết bị đóng cắt ABB, thiết bị điện LS, thiết bị điện Mitsubishi và các sản phẩm điện công nghiệp khác.

Xem bảng giá Thiết bị điện của các hãng

 

Câu Hỏi Thường Gặp

1. MCB và MCCB khác nhau như thế nào?

MCB và MCCB đều có thể được sử dụng để bảo vệ mạch trước quá tải và ngắn mạch theo đặc tính sản phẩm. MCCB thường có dải dòng điện lớn hơn và nhiều tùy chọn cấu hình, phụ kiện và bộ bảo vệ hơn. Việc lựa chọn phải dựa trên thông số cụ thể của mạch và model thiết bị.

2. RCD có thay thế được MCB hoặc MCCB không?

Không phải mọi RCD đều có chức năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch. RCCB chủ yếu thực hiện chức năng bảo vệ dòng dư, vì vậy cần kết hợp với thiết bị bảo vệ quá dòng phù hợp nếu mạch yêu cầu. RCBO là loại thiết bị tích hợp chức năng bảo vệ dòng dư và quá dòng theo cấu hình sản phẩm.

3. Nên chọn thiết bị đóng cắt ABB, LS hay Mitsubishi theo tiêu chí nào?

Trước tiên cần xác định yêu cầu kỹ thuật của mạch: điện áp, dòng tải, số cực, khả năng cắt, đặc tính bảo vệ, phương thức lắp đặt và các phụ kiện cần thiết. Sau đó đối chiếu model tương ứng của ABB, LS ELECTRIC hoặc Mitsubishi Electric. Không nên lựa chọn chỉ dựa trên thương hiệu hoặc dòng định mức.

Bài viết liên quan

 

Hồ Quang Điện Là Gì? (Electric Arc)

Hồ quang điện là hiện tượng phóng điện duy trì trong môi trường khí khi hai tiếp điểm dẫn điện tách ra dưới điều kiện có dòng điện chạy qua. Thay vì dòng điện bị ngắt ngay lập tức, nó tiếp tục duy trì qua một “cột plasma” có nhiệt độ rất cao (có thể lên đến vài nghìn độ C). Hiện tượng này thường xuất hiện rõ rệt khi đóng ngắt các thiết bị công suất lớn như:

  • MCCB, ACB
  • Contactor công suất lớn
  • Dao cách ly có tải
  • Hệ thống trung – hạ thế

Trong khi thi công và vận hành, hồ quang điện là yếu tố bắt buộc phải kiểm soát, không thể loại bỏ hoàn toàn.

Cơ Chế Hình Thành Hồ Quang Khi Ngắt CB

Quá trình phát sinh hồ quang diễn ra theo chuỗi vật lý:

  1. Tiếp điểm bắt đầu tách: Khi CB (circuit breaker) mở, khoảng cách giữa hai tiếp điểm tăng dần.
  2. Dòng điện chưa kịp triệt tiêu:Dòng điện vẫn tồn tại do năng lượng tích trữ trong hệ (đặc biệt là tải cảm như motor, cuộn dây).
  3. Ion hóa không khí:Điện trường cao giữa hai tiếp điểm làm ion hóa không khí → tạo plasma dẫn điện.
  4. Hồ quang duy trì:Dòng điện tiếp tục đi qua cột plasma này → sinh ra ánh sáng mạnh, nhiệt lớn.

 

Đặc Điểm Kỹ Thuật Của Hồ Quang

  • Nhiệt độ rất cao → gây cháy, phá hủy tiếp điểm
  • Điện áp hồ quang phụ thuộc chiều dài và môi trường
  • Có khả năng kéo dài → gây chập pha hoặc lan sang thiết bị khác
  • Sinh ra khí ion hóa và áp suất

Trong các CB công nghiệp (ACB ABB, ACB LS, ACB Mitsubishi…), hồ quang được kiểm soát bằng các buồng dập hồ quang (arc chute).

Hệ Thống Dập Hồ Quang Trong CB

Các hãng như ABB, LS, Mitsubishi đều thiết kế CB với cấu trúc dập hồ quang chuyên dụng:

1. Buồng dập hồ quang (Arc chute)

  • Gồm nhiều lá thép xếp song song
  • Chia nhỏ hồ quang thành nhiều đoạn → giảm năng lượng

2. Thổi từ (Magnetic blow-out)

  • Dùng từ trường đẩy hồ quang vào buồng dập

3. Dập bằng khí (air blast / vacuum / SF6)

  • Tùy cấp điện áp và loại CB

Đây là yếu tố quyết định khả năng cắt dòng ngắn mạch của CB.

Nguy Cơ Nếu Không Kiểm Soát Hồ Quang

Trong vận hành công nghiệp, hồ quang không chỉ là hiện tượng vật lý mà còn là rủi ro lớn:

  • Cháy tủ điện
  • Nổ CB khi ngắt dòng lớn
  • Phá hủy thanh cái, đầu cos
  • Gây tai nạn cho người vận hành

Đặc biệt trong các hệ thống có dòng ngắn mạch cao, việc chọn CB không đúng tiêu chuẩn là cực kỳ nguy hiểm.

Liên Quan : Đầu Cos & Điểm Đấu Nối

Một yếu tố thường bị bỏ qua: chất lượng điểm nối. Nếu điểm đấu nối không tốt:

  • Điện trở tiếp xúc tăng (Bấm Cos Sai Kỹ Thuật)
  • Phát nhiệt cục bộ
  • Dễ phát sinh hồ quang tại điểm tiếp xúc

Do đó khi thi công:

Nếu cần tra cứu nhanh, có thể download bảng giá và quy cách đầu cos để lựa chọn chính xác theo từng hệ thống.


Liên Quan Thiết Bị: CB Công Suất Lớn

  • Trong các hệ thống sử dụng CB công suất lớn như: ACB hay MCCB dòng cao
  • Các dòng sản phẩm từ: LS, ABB, Mitsubishi, . . đều có thông số:

Icu (khả năng cắt ngắn mạch)

Ics (khả năng làm việc)

Việc lựa chọn đúng CB không chỉ là bảo vệ quá tải, mà còn đảm bảo dập hồ quang an toàn khi ngắt sự cố. Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý khi tư vấn thiết kế hoặc triển khai hệ thống điện công nghiệp.

Trong quá trình triển khai tủ điện:

  • Đóng cắt thử tải → luôn có hồ quang
  • Khi test hệ thống → cần kiểm soát khoảng cách an toàn
  • Khi thay CB → phải đảm bảo không còn điện áp

Ngoài ra, khi thiết kế:

  • Phải tính toán dòng ngắn mạch
  • Chọn CB có khả năng dập hồ quang phù hợp

 

Gợi Ý Tối Ưu Vận Hành

  • Không đóng cắt CB lớn dưới tải nếu không cần thiết

  • Sử dụng contactor cho đóng cắt thường xuyên

  • Định kỳ kiểm tra tiếp điểm

  • Thay thế CB khi có dấu hiệu cháy hồ quang

 

Liên hệ tư vấn thiết bị & phụ kiện

Nếu cần tư vấn chọn CB phù hợp tải hoặc lựa chọn đúng đầu cos, phương án bấm cos cho hệ thống, có thể liên hệ:

Ms Nhung – 0907 764 966
https://dienhathe.com


FAQ

Hồ quang điện có phải lúc nào cũng nguy hiểm?

Không. Hồ quang là hiện tượng bình thường khi đóng ngắt, nhưng nguy hiểm nếu không được kiểm soát.

CB có loại nào không sinh hồ quang không?

Không có. Mọi CB đều sinh hồ quang, chỉ khác nhau ở khả năng dập hồ quang.

Vì sao CB công suất lớn cần buồng dập hồ quang?

Do năng lượng hồ quang lớn, nếu không dập sẽ gây phá hủy thiết bị.

Điểm đấu nối kém có gây hồ quang không?

Có. Tiếp xúc kém dễ phát sinh hồ quang và nhiệt cục bộ.

Có cần chọn đầu cos đúng không?

Bắt buộc. Sai đầu cos → tăng điện trở tiếp xúc → nguy cơ hồ quang và cháy nổ.

MCB ABB 3P 6A~63A/6kA-S283UC

CẦU DAO TỰ ĐỘNG LOẠI S280UC ĐƯỜNG ĐẶC TÍNH K
MCB COMPACT RANGE – S280UC-K

Có thể sử dụng nguồn điện AC hoặc DC vớI cùng mức điện áp

MCB ABB 3P S283UC  (Bộ Đóng Ngắt Mạch Điện ABB): Ứng dụng chủ yếu trong mạng lưới điện dân dụng và một phần trong mạng lưới điện công nghiệp

Độ bền cơ: 20.000 lần đóng cắt; Độ bền điện: 10.000 đóng cắt.

MCB ABB 3P S283UC Sử dụng để bảo vệ quá tải và ngắn mạch trong lắp đặt công nghiệp và dân dụng

Được nhiệt đới hóa và có các dải sản phẩm đáp ứng các đường đặc tính từ nhiệt: B(3In

MCB ABB 3P S283UC is applicable to electric circuit with rated voltage 230/400V, 240/415V AC, frequency 50/60Hz and rated current is up to 63A.
The product provides against overload and short circuit and equipments in household and commercial installations.

Hotline: 0907 764 966 (Zalo) Ms Nhung
email: hongnhung@dienhathe.com

Click mã hàng để xem chi tiết sản phẩm

Tên Hàng Order Code Mã Hàng In Icu
MCB ABB S283UC-K6  GHS2830164R0377 S283UC-K6  6A 6kA
MCB ABB S283UC-K10  GHS2830164R0427 S283UC-K10  10A 6kA
MCB ABB S283UC-K16  GHS2830164R0467 S283UC-K16  16A 6kA
MCB ABB S283UC-K20  GHS2830164R0487 S283UC-K20  20A 6kA
MCB ABB S283UC-K25  GHS2830164R0517 S283UC-K25  25A 6kA
MCB ABB S283UC-K32  GHS2830164R0537 S283UC-K32  32A 6kA
MCB ABB S283UC-K40  GHS2830164R0557 S283UC-K40  40A 4.5kA
MCB ABB S283UC-K50  GHS2830164R0577 S283UC-K50  50A 4.5kA
MCB ABB S283UC-K63  GHS2830164R0607 S283UC-K63  63A 4.5kA

 

Bảng giá Thiết Bị Điện ABB

download

Cataloge Thiết Bị Điện ABB

download

 

Vật liệu làm tiếp điểm
Để thỏa mãn tốt các điều kiện làm việc khác nhau của tiếp điểm thiết bị điện thì vật liệu làm tiếp điểm phải có được những yêu cầu cơ bản sau:
-Có độ dẫn điện cao(giảm Rtx và chính điện trở của tiếp điểm).
-Dẫn nhiệt tốt (giảm phát nóng cục bộ của những điểm tiếp xúc).
-Không bị oxy hóa (giảm Rtx để tăng độ ổn định của tiếp điểm).
-Có độ kết tinh và nóng chảy cao (giảm độ mài mòn về điện và giảm sự nóng chảy hàn dính tiếp điểm đồng thời tăng tuổi thọ tiếp điểm).
-Có độ bền cơ cao (giảm độ mài mòn cơ khí giữ nguyên dạng bề mặt tiếp xúc và tăng tuổi thọ của tiếp điểm).
-Có đủ độ dẻo (để giảm điện trở tiếp xúc).
-Dễ gia công khi chế tạo và giá thành rẻ.
Thực tế ít vật liệu nào đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu trên. Trong thiết kế sử dụng tùy từng điều kiện cụ thể mà trọng nhiều đến yêu cầu này hay yêu cầu khác. Những vật liệu thường dùng gồm:
1. Đồng kĩ thuật điện: đồng nguyên chất thu được bằng điện phân. Nó đáp ứng hầu hết các yêu cầu trên. Nhược điểm chính của đồng kĩ thuật điện là rất dễ bị oxit hóa.
2. Đồng cađimi: đồng kĩ thuật điện pha thêm cađimi có tính chất cơ cao chống mài mòn tốt, khả năng chịu được hồ quang tốt hơn đồng kĩ thuật điện thông thường.

3. Bạc: là vật liệu làm tiếp điểm rất tốt do có độ dẫn điện cao và có điện trở tiếp xúc ổn định. Nhược điểm chủ yếu là chịu hồ quang kém nên sử dụng bị hạn chế.
4. Đồng thau: hợp kim đồng với kẽm được sử dụng làm tiếp điểm dập hồ quang.
5. Các hợp kim đồng khác: hợp kim đồng với nhôm, đồng với mangan, đồng với niken, đồng với silic và các hợp kim đồng khác được sử dụng làm tiếp điểm, đồng thời làm lò xo ép (ví dụ tiếp điểm tĩnh của cầu chì). Những tiếp điểm như vậy khi bị đốt nóng dễ bị mất tính đàn hồi.
6. Thép có điện trở suất lớn: thép thường bị oxy hóa cao nhưng là vật liệu rẻ nên vẫn được sử dụng làm tiếp xúc cố định để dẫn dòng điện lớn, trong các thiết bị thép thường được mạ.
7. Nhôm: có độ dẫn điện cao, rẻ nhưng rất dễ bị oxy hóa làm tăng điện trở suất. Nhược điểm nữa là hàn nhôm rất phức tạp, độ bền cơ lại kém.
8. Vonfram và hợp kim vonfram: có độ mài mòn về điện tốt và chịu được hồ quang tốt nhưng có điện trở tiếp xúc rất lớn. Hợp kim vonfram với vàng sử dụng cho tiếp điểm có dòng nhỏ. Hợp kim với molipđen dùng làm tiếp điểm cho những thiết bị điện thường xuyên đóng mở, khi dòng điện lớn thì vonfram và hợp kim vonfram sử dụng để làm tiếp điểm dập hồ quang.
9. Vàng và platin: không bị oxy hóa do đó có điện trở tiếp xúc nhỏ và ổn định, được sử dụng làm tiếp điểm trong thiết bị điện hạ áp có dòng điện bé và quan trọng. Vàng nguyên chất và platin nguyên chất có độ bền cơ thấp nên thường được sử dụng dạng hợp kim với môlipđen hoặc với iriđi để tăng độ bền cơ.
10. Than và graphit: có điện trở tiếp xúc và điện trở suất lớn nhưng chịu được hồ quang rất tốt.
Thường dùng làm các tiếp điểm mà khi làm việc phải chịu tia lửa điện, đôi khi làm tiếp điểm dập hồ quamg.
1. Hợp kim gốm: hỗn hợp về mặt cơ học của hai vật liệu không nấu chảy mà thu được bằng phương pháp thiêu kết hỗn hợp bột hoặc bằng cách tẩm vật liệu này lên vật liệu kia. Thường vật liệu thứ nhất có tính chất kỹ thuật điện tốt, điện trở suất và điện trở tiếp xúc nhỏ, ít bị oxy hóa.Vật liệu thứ hai có tính chất cơ cao và chịu được hồ quang. Như vậy, chất lượng kim loại gốm là do tính chất của hỗn hợp quyết định. Kim loại gốm sử dụng rộng rãi nhất thường có gốc bạc như : bạc-niken, bạc- oxit cađimi, bạc- vonfram, bạc-môlipđen. Ngoài ra đôi khi người ta sử dụng kim loại gốm có gốc đồng như: đồng -vonfram, đồng – môlipđen, đồng cađimi làm tiếp điểm chính và tiếp điểm dập hồ quang.
Chú ý
+Với tiếp xúc cố định thường dùng vật liệu là đồng, nhôm, thép.
+Với tiếp xúc đóng/mở tùy theo dòng dẫn, nếu :

-Dòng điện bé dùng bạc, đồng, platin, vonfram, đôi khi vàng, môlipđen, niken.
-Dòng vừa đến lớn dùng đồng thau, kim loại hoặc hợp kim ít nóng chảy như vonfram, molipđen,…
-Dòng điện lớn thì thường dùng hợp kim gốm (sản phẩm hai kim loại ở dạng bột ép lại ơ ̉áp lực lớn, nhiệt độ cao. Hợp kim gốm rất cứng chịu được dòng lớn, khuyết điểm là độ dẫn điện kém, nên thường được chế tạo dạng tấm mỏng hàn trên bề mặt tiếp điểm của thiết bị).
Một số kết cấu tiếp điểm
1. Phân ra làm các loại theo cấu tạo
Tiếp xúc cố định có các dạng
-Nối hai thanh tiết diện chữ nhật.
-Nối hai thanh tiết diện tròn (thanh tròn nối với nhau thường trong các thiết bị điện như máy ngắt điện, máy biến dòng,…).
Loại tiếp xúc đóng mở và tiếp xúc trượt phân theo dòng điện
-Dòng bé : I 10 [mA].
-Dòng vừa: I 100 [A].
-Dòng lớn: I > 100 [A].
1. Tiếp điểm rơle
Thường dùng bạc, platin tán hàn gá vào tiếp điểm, kích thước tiếp điểm do dòng điện cho phép quyết định (theo bảng có trong các sổ tay thiết kế).
1. Tiếp điểm thiết bị điện khống chế
Các thiết bị như công tắc tơ, áptômát và thiết bị cao áp thường có dòng điện lớn. Thì những tiếp điểm chính mắc song song với tiếp điểm hồ quang khi tiếp điểm ở vị trí đóng dòng điện sẽ qua tiếp điểm chính (tiếp điểm) làm việc, khi mở hoặc bắt đầu đóng tiếp điểm hồ quang sẽ chịu hồ quang. Do đó bảo vệ được tiếp điểm làm việc.

+Hình ngón: dùng trong công tắc tơ, tiếp điểm động vừa trượt vừa lăn trên tiếp điểm tĩnh do vậy có thể tự làm bóc lớp oxit trên bề mặt tiếp xúc.
+Tiếp điểm bắc cầu: dùng trong rơle và công tắc tơ.
+Tiếp điểm đối diện: dùng ở máy ngắt điện áp cao.
+Tiếp điểm hoa huệ: gồm một cánh hình thang giống cánh hoa huệ hay chữ z, tiếp điểm động là một thanh dẫn tròn.
+Tiếp điểm vuốt má: tiếp điểm động kiểu sống dao có thể trượt giữa hai vuốt tròn (làm tiếp điểm tĩnh) lò xo và dây được nối chặt với vuốt.
+Tiếp điểm chổi: tiếp điểm động hình chổi gồm những lá đồng mỏng 0,1
¸0,2 mm xếp lại trượt lên sống dao tiếp điểm tĩnh. Để tăng lực ép trên tiếp điểm hình chổi thì thường có thêm bản đàn hồi. Loại này khi chổi bị cháy sẽ làm điện trở tăng nhanh do đó ít dùng làm tiếp điểm hồ quang.
c)Tiếp điểm kiểu cắm, d) Tiếp điểm kiểu đối diện, e) Tiếp điểm kiểu lưỡi, h) Tiếp điểm kiểu thủy ngân, g) Tiếp điểm kiểu vuốt má
+Tiếp điểm cắm: thường được dùng ở cầu dao, cầu chì, dao cách li,…áp lực lên tiếp điểm động khoảng P = (0,3
¸ 0.6) kg/cm2.

Nếu bạn muốn đảm bảo an toàn trong việc sử dụng điện thì không thể nào không sử dụng các thiết bị đóng cắt để giảm thiểu sự cố xảy ra. Vậy thiết bị đóng cắt là gì? Phân loại chúng có khó không làm sao để biết được nhu cầu của mình phù hợp với loại nào. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Thiết bị đóng cắt là gì?

Thiết bị đóng cắt đóng vai trò rất quan trọng trong một hệ thống điện , nó đảm bảo cho các thiết bị tiêu thụ điện hay các động cơ điện được vận hành một cách an toàn , tin cậy hay thậm chí là bảo vệ tính mạng cho người vận hành khi có sự cố xảy ra như ngắn mạch , quá tải hay xuất hiện dòng rò.

Thiết bị đóng cắt là các khí cụ điện có chức năng đóng ngắt dòng điện khi xảy ra các sự cố ngắn mạch, quá tải nhằm bảo vệ động cơ của các thiết bị điện được an toàn trước các sự cố.

Những thiết bị đóng cắt chủ yếu hiện nay là công tắc ổ cắm LS, biến tần LS, contactor LS, relay nhiệt LS thì còn có rất nhiều thiết bị đóng cắt VCB , ACB , MCCB , MCB , ELCB , RCCB , RCBO… Vậy các kí hiệu thiết bị đóng cắt đó nghĩa là gì?

  • MCCB LS là cầu dao tự động dạng khối MCCB, thường có dòng cắt ngắn mạch lớn lên đến 80kA và dòng cắt định mức 2400A
  • MCB là aptomat dạng tép, có dòng cắt cố định và dòng cắt quá tải thấp (100A/10kA)
  • ELCB là thiết bị chống dòng rò, nhưng thực chất chính là MCCB hay MCB có thêm bộ cảm biến dòng rò. ELCB vừa có chức năng bảo vệ ngắn mạch, vừa bảo vệ quá tải và vừa bảo vệ dòng rò.
  • RCCB là thiết bị chống dòng rò loại 2 tép và 4 tép.
  • RCBO là thiết bị chống dòng rò có kích thước như MCB 1P + N nhưng có thêm bộ bảo vệ quá dòng.
  • VCB là máy cắt chân không và thường được ứng dụng lắp đặt trong mạng điện áp trung thế từ 6,6 kV trở lên
  • ACB là máy cắt không khí có chức năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch, thường có dòng tải từ 400A trở lên ta có thể sử dụng ACB.

Để có thể biết chi tiết hơn các bạn có thể xem qua bài viết phân loại thiết bị đóng cắt và cách sử dụng an toàn của chúng tôi.

Tầm quan trọng không thể thiếu của thiết bị đóng cắt trong hệ thống điện

Thiết bị đóng cắt đóng vai trò chủ đạo trong việc bảo vệ con người và tài sản – các thiết bị khác có trong hệ thống điện.

Ngoài ra, khi lựa chọn thiết bị đóng cắt và lấy điện còn phải căn cứ vào điều kiện làm việc phụ tải là thiết bị đóng cắt không được phép cắt khi có quá tải ngắn hạn, điều này thường xảy ra trong điều kiện làm việc bình thường như dòng điện khi cho mở máy động cơ điện, dòng điện cực đại trong các phụ tải công nghệ.

Yêu cầu chung chính là dòng điện định mức trên các phần tử bảo vệ sẽ không được nhỏ hơn dòng điện tính toán của mạch điện.

Tùy theo đặc tính và điều kiện làm việc cụ thể trên từng phụ tải, bạn sẽ hướng dẫn lựa chọn dòng điện định mức phù hợp của từng phần tử bảo vệ sẽ bằng 1,25 ; 1,5 hoặc lớn hơn khi so với dòng điện tính toán trong mạch.

Để nâng cao về tính ổn định nhiệt và điện động trên các thiết bị điện, hạn chế xảy ra sự phá hoại do dòng điện ngắn mạch gây ra, CB sẽ phải có thời gian cắt bé. Muốn như vậy thường phải kết hợp lực thao tác cơ học cùng với thiết bị dập hồ quang tại bên trong CB.

Chế độ làm việc ở định mức trên CB thải là chế độ làm việc dài hạn, nghĩa là trị số cho dòng điện định mức chạy qua CB lâu tuỳ ý. Mặt khác, mạch dòng điện trên CB cần phải chịu được dòng điện lớn (khi có ngắn mạch) lúc các tiếp điểm đã đóng hay đang đóng.

Đúng với tên gọi của nó, thiết bị đóng cắt chính là một loại khí cụ điện đóng vai trò rất quan trọng giành cho một hệ thống điện. Vì vật bạn nên hỏi kỹ nhân viên tư vấn để chọn được một thiết bị tốt và tối ưu nhất cho nhu cầu sử dụng của mình.

Theme Settings