MCB 2P và MCB 1P+N khác nhau thế nào? Cách chọn và đấu nối

MCB 2P và MCB 1P+N đều có hai cực đấu nối nhưng không nên xem là hai loại tương đương. Điểm khác biệt phải được xác định theo cấu hình bảo vệ và đóng cắt của từng model. Với MCB 1P+N, một cực thường dành cho dây pha và cực N được đóng cắt theo thiết kế của thiết bị; phần bảo vệ quá dòng không nhất thiết có trên cực N. Với MCB 2P, hai cực được thiết kế như một thiết bị 2 cực và cấu hình bảo vệ cụ thể phải kiểm tra theo mã sản phẩm. Vì vậy, khi chọn MCB cần xem sơ đồ mạch và datasheet thay vì chỉ nhìn số cực.

MCB 2P và MCB 1P+N khác nhau ở đâu?

Khác biệt quan trọng nhất nằm ở cấu hình bảo vệ và chức năng của cực N, không phải chỉ ở việc cả hai đều có hai cực.

Tiêu chí	MCB 1P+N	MCB 2P
Số cực	2 cực	2 cực
Ứng dụng điển hình	Mạch 1 pha có dây L và N	Mạch 1 pha cần thiết bị 2 cực theo cấu hình thiết kế
Dây pha L	Đi qua cực bảo vệ theo thiết kế của MCB	Đi qua một cực của MCB
Dây trung tính N	Được đóng cắt theo cấu hình 1P+N	Được đóng cắt qua cực còn lại
Bảo vệ quá dòng	Thông thường tập trung ở cực pha; cần kiểm tra model	Phải kiểm tra cấu hình cụ thể của model
Cách lựa chọn	Dựa vào sơ đồ và yêu cầu mạch 1 pha	Dựa vào yêu cầu bảo vệ, đóng cắt và datasheet

Ví dụ, ABB hiện có các dòng MCB với cấu hình 1P, 1P+N, 2P, 3P, 3P+N và 4P. Dòng SN201 của ABB được phát triển riêng theo cấu hình 1P+N trong một module, trong khi dòng S200 có nhiều cấu hình cực khác nhau.

MCB 1P+N là gì?

MCB 1P+N là thiết bị dùng cho mạch điện 1 pha, có hai đường cực cho dây pha và dây trung tính. Cách gọi 1P+N thể hiện sự khác biệt giữa cực pha và cực trung tính trong cấu hình thiết bị. Ở cấu hình điển hình, cực L đảm nhiệm chức năng bảo vệ quá dòng, trong khi cực N được đóng cắt cùng thiết bị nhưng không nhất thiết có cơ cấu bảo vệ quá dòng riêng.

Do đó, không nên hiểu 1P+N là “hai cực đều bảo vệ giống nhau”. Khi cần biết chính xác cực nào có bảo vệ quá dòng, cần kiểm tra sơ đồ hoặc tài liệu kỹ thuật của đúng mã MCB.

MCB 2P là gì?

MCB 2P là thiết bị có hai cực được thiết kế để đóng cắt một mạch qua hai đường dẫn. Trong hệ thống điện 1 pha, hai cực thường được sử dụng cho dây L và N khi yêu cầu đóng cắt cả hai dây. Tuy nhiên, không nên mặc định MCB 2P luôn có hai cơ cấu bảo vệ quá dòng độc lập. Cấu hình cụ thể phụ thuộc vào nhà sản xuất và dòng sản phẩm.

Đây là điểm bản cũ cần sửa. Ví dụ, ABB liệt kê riêng các cấu hình 2P và 1P+N trong dòng S200, đồng thời thông số kỹ thuật của từng dòng phải được kiểm tra theo catalog/model cụ thể.

MCB 2P có phải là hai MCB 1P ghép lại?

Không nên dùng cách hiểu này để lựa chọn thiết bị.

MCB 2P là một thiết bị 2 cực được nhà sản xuất thiết kế với cơ cấu đóng cắt và bảo vệ theo cấu hình của sản phẩm. Việc hai cực có cùng đặc tính bảo vệ hay không phải căn cứ vào tài liệu kỹ thuật. Tương tự, không nên suy luận rằng MCB 1P+N chỉ đơn giản là hai MCB 1P đặt cạnh nhau. Cấu hình 1P+N có sự phân biệt giữa cực pha và cực N.

So sánh MCB 1P+N và MCB 2P khi dùng cho điện 1 pha

Trong một mạch điện 1 pha, cả hai loại đều có thể xuất hiện trong tủ điện, nhưng mục đích lựa chọn không hoàn toàn giống nhau.

MCB 1P+N

• Phù hợp với mạch 1 pha có dây L và N.
• Có hai cực trên cùng thiết bị.
• Cực N được đóng cắt theo cấu hình của thiết bị.
• Thiết kế thường tối ưu không gian hơn so với MCB 2P có cùng chức năng đóng cắt.
• Cần kiểm tra sơ đồ cực L/N trước khi đấu dây.

ABB có dòng SN201 được thiết kế theo cấu hình 1P+N trong một module, phục vụ các ứng dụng cần tiết kiệm không gian trong tủ điện.

MCB 2P

• Có hai cực đóng cắt.
• Có thể sử dụng cho mạch 1 pha khi yêu cầu thiết kế sử dụng thiết bị 2 cực.
• Cấu hình bảo vệ phải được xác định theo đúng model.
• Không nên tự suy luận chức năng của từng cực chỉ từ ký hiệu “2P”.

MCB ABB có cả 1P+N và 2P

Nếu lựa chọn MCB ABB, cần chú ý rằng ABB có nhiều dòng sản phẩm với cấu hình cực khác nhau. Trang sản phẩm MCB của ABB hiện liệt kê các cấu hình 1P, 1P+N, 2P, 3P, 3P+N và 4P.{index=4}

Ví dụ:

• ABB SN201: dòng MCB cấu hình 1P+N, thiết kế trong một module.
• ABB S200: có nhiều cấu hình cực, trong đó có 1P+N và 2P.

Vì vậy, khi tìm MCB ABB 2P hoặc MCB ABB 1P+N, nên xác định đồng thời mã sản phẩm, dòng sản phẩm, dòng định mức, đặc tính tác động và khả năng cắt. Không nên chỉ gửi yêu cầu “MCB ABB 2P” mà không xác định các thông số cần thiết.

Không nên chọn MCB chỉ dựa vào số cực

Số cực chỉ là một phần thông tin. Khi chọn MCB cho tủ điện, cần xem xét ít nhất:

• Điện áp làm việc.
• Dòng điện định mức.
• Đặc tính tác động như B, C hoặc D nếu model có các lựa chọn này.
• Khả năng cắt ngắn mạch.
• Số cực và cấu hình L/N.
• Loại tải.
• Sơ đồ điện của tủ.
• Tiêu chuẩn hoặc yêu cầu kỹ thuật của công trình.

Ví dụ, tài liệu ABB S200 công bố các cấu hình 1P, 2P, 3P, 4P, 1P+N và 3P+N; các thông số điện áp và dòng định mức cũng thay đổi theo cấu hình.

Lưu ý khi đấu dây MCB 2P và 1P+N

Trước khi đấu dây, cần xác định rõ đâu là cực L, đâu là cực N và sơ đồ đấu nối mà nhà sản xuất quy định. Đối với MCB 1P+N, đặc biệt cần chú ý vị trí cực N vì một số dòng sản phẩm có thể bố trí N bên trái hoặc bên phải. ABB SN201 có các phiên bản với N ở bên trái hoặc bên phải tùy cấu hình.

• Không đấu nhầm L và N khi thiết bị có quy định cực cụ thể.
• Không tự ý bỏ qua cực N nếu sơ đồ yêu cầu đóng cắt dây trung tính.
• Kiểm tra sơ đồ trên thân MCB hoặc catalog.
• Đảm bảo dây được giữ chắc tại đầu cực.
• Không để phần đồng của dây vượt ra ngoài vùng đấu nối.
• Siết đầu nối theo yêu cầu của nhà sản xuất.

Chọn đầu cos khi đấu MCB trong tủ điện

Đầu cos không quyết định MCB là 1P+N hay 2P, nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng mối nối dây dẫn. Khi sử dụng dây mềm trong tủ điện, cần lựa chọn đầu cos phù hợp với tiết diện dây và cấu tạo terminal của MCB. Một số nhóm đầu cos thường gặp gồm cos pin, cos chữ Y, cos tròn SV, đầu cos SC, đầu cos DT và đầu cos DTL. Không phải loại nào cũng phù hợp với mọi vị trí đấu MCB. Ví dụ, Cos SV thường được sử dụng cho các mối đấu cần dạng đầu tròn và phải lựa chọn đúng kích thước lỗ. Đầu Cos SC và Đầu Cos DT thường được dùng cho các mối đấu dây công suất với cấu tạo khác nhau. Việc chọn loại nào phải dựa trên tiết diện dây, kích thước bulông và thiết bị đầu cuối.

Không nên chọn đầu cos chỉ theo đường kính lỗ. Một đầu cos có lỗ đúng kích thước nhưng tiết diện ống không phù hợp với dây vẫn tạo ra mối nối không đúng yêu cầu.

Đầu cos bị ép sai có thể làm MCB nóng

Khi MCB nóng tại vị trí đấu dây, cần kiểm tra cả mối nối thay vì chỉ thay MCB. Một số nguyên nhân cần kiểm tra:

• Đầu cos không phù hợp với tiết diện dây.
• Đầu cos bị ép không đúng dụng cụ.
• Phần dây nằm trong ống cos không đủ chiều dài.
• Đầu cos bị biến dạng sau khi ép.
• Vít đầu cực chưa được siết đúng.
• Dây dẫn hoặc đầu cos bị oxy hóa, hư hỏng.

Đối với tủ điện có nhiều MCB, việc chuẩn hóa vật tư đầu cos giúp quá trình thi công và kiểm tra dễ dàng hơn. Có thể tham khảo các nhóm đầu cos điện và hướng dẫn chọn đầu cos theo tiết diện dây và kiểu đấu nối.

Nên chọn MCB 2P hay 1P+N?

Không có câu trả lời rằng MCB 2P luôn tốt hơn MCB 1P+N. Lựa chọn phải dựa trên sơ đồ điện, yêu cầu đóng cắt dây N, cấu hình bảo vệ và model cụ thể. Có thể định hướng như sau:

Nhu cầu	Lựa chọn cần xem xét
Mạch 1 pha cần đóng cắt L và N, ưu tiên thiết bị 1P+N	MCB 1P+N
Mạch yêu cầu thiết bị 2 cực theo thiết kế	MCB 2P
Cần xác định cực nào có bảo vệ quá dòng	Kiểm tra datasheet/model
Cần tiết kiệm không gian tủ	Xem các dòng 1P+N dạng compact

Với MCB ABB, nên tra đúng mã sản phẩm trước khi quyết định vì ABB có nhiều cấu hình 1P+N và 2P trong các dòng MCB khác nhau.

MCB và đầu cos: hai phần cần kiểm tra cùng nhau

Chọn đúng MCB nhưng đấu nối không đạt vẫn có thể tạo ra điểm phát nhiệt. Ngược lại, đầu cos đúng loại nhưng MCB không phù hợp với dòng điện, khả năng cắt hoặc cấu hình mạch thì hệ thống vẫn không đạt yêu cầu. Do đó khi chuẩn bị vật tư tủ điện nên kiểm tra đồng thời:

• MCB và thông số định mức.
• Tiết diện dây dẫn.
• Loại đầu cos.
• Kích thước đầu cos.
• Dụng cụ ép cos.
• Phương pháp đấu nối vào MCB.

Đối với dây mềm, có thể cần cos pin hoặc loại đầu cos phù hợp với terminal. Với các đường dây công suất lớn, có thể sử dụng Đầu Cos SC, Đầu Cos DT hoặc Đầu Cos DTL tùy loại dây và kiểu đấu nối. Với mạch điều khiển, Cos SV và các loại đầu cos khác có thể được lựa chọn theo yêu cầu của thiết bị.

Catalog và bảng giá MCB ABB

Nếu đang lựa chọn MCB ABB cho tủ điện, nên kiểm tra catalog để xác định đúng dòng sản phẩm và cấu hình trước khi đặt hàng.

• Catalog ABB
• Bảng giá thiết bị điện ABB
• Catalog các hãng thiết bị điện công nghiệp

FAQ – MCB 2P và MCB 1P+N

MCB 1P+N có giống MCB 2P không?

Không nên xem hai loại là giống nhau. Cả hai đều có hai cực nhưng cấu hình bảo vệ và chức năng của từng cực có thể khác nhau. MCB 1P+N phân biệt cực pha và cực trung tính, trong khi MCB 2P là cấu hình hai cực. Muốn xác định chính xác cực nào có bảo vệ quá dòng phải xem sơ đồ và tài liệu của đúng model.

Có thể dùng MCB 2P cho mạch điện 1 pha không?

Có thể sử dụng nếu thiết bị phù hợp với điện áp, dòng điện và yêu cầu của mạch. Tuy nhiên không nên lựa chọn chỉ vì MCB có hai cực. Cần kiểm tra cấu hình thiết bị, sơ đồ đấu dây và yêu cầu đóng cắt dây L/N trước khi lắp đặt.

MCB ABB có loại 1P+N và 2P không?

Có. Danh mục MCB của ABB hiện có nhiều cấu hình, bao gồm 1P+N và 2P. Ví dụ dòng SN201 được ABB phát triển theo cấu hình 1P+N, trong khi dòng S200 có nhiều cấu hình cực khác nhau. Khi mua MCB ABB cần xác định đúng mã sản phẩm thay vì chỉ dựa vào tên dòng.

Đấu MCB có cần dùng đầu cos không?

Việc sử dụng đầu cos phụ thuộc vào loại dây và cấu tạo đầu cực của MCB. Với dây mềm, đầu cos phù hợp có thể giúp tạo mối nối chắc chắn và thuận tiện cho thi công. Cần chọn đúng tiết diện, kích thước đầu cos và dụng cụ ép; không nên dùng một loại cos cho mọi tiết diện dây.

Đầu Cos SC, Đầu Cos DT và Cos SV dùng có giống nhau không?

Không. Đây là các dạng đầu cos có cấu tạo khác nhau và được lựa chọn theo tiết diện dây, kiểu đầu nối và kích thước lỗ. Đầu Cos SC và Đầu Cos DT thường được quan tâm ở các mối đấu dây công suất, trong khi Cos SV có cấu tạo đầu tròn. Cần đối chiếu kích thước thực tế trước khi chọn.

Tư vấn MCB ABB, thiết bị điện và đầu cos:
Ms Nhung – 0907 764 966
www.dienhathe.com